WAAROM?

Het klimaat verandert

De klimaatverandering heeft gevolgen voor alle regio’s op aarde: weerpatronen veranderen en de zeespiegel stijgt. Als gevolg van hevigere stormen en de stijgende zeespiegel zal de kustbescherming hoe langer hoe meer onder druk komen te staan. Maar ook het hinterland zal steeds meer problemen kennen. Zo zal de afwatering naar de Noordzee moeilijker verlopen en zullen de polders verder verzilten.

Op basis van meetgegevens en verschillende klimaatmodellen zijn er wereldwijd diverse inschattingen gemaakt over de klimaatveranderingen en de talrijke gevolgen ervan. Wetenschappers kunnen echter niet zeggen hoe waarschijnlijk die inschattingen zijn.

Wetenschappers van over de hele wereld zijn het erover eens dat de ijskappen sneller smelten dan vroeger en dat we in de 21ste eeuw een hogere zeespiegelstijging kunnen verwachten. Het water stijgt waarschijnlijk zelfs sneller dan tot nu toe werd aangenomen.

Uit de analyse van het masterplan kustveiligheid blijkt dat de Belgische kust en het achterliggende gebied erg kwetsbaar zijn voor de gevolgen van de klimaatverandering. Dat heeft te maken met de bebouwing en de manier waarop we dat gebied gebruiken.

Lees meer over het klimaat.

Problemen en gevolgen

De zeespiegelstijging en veranderende weerpatronen, die wereldwijd plaatsvinden, leiden tot diverse problemen voor België en de Vlaamse kust in het bijzonder. Onderstaande figuur geeft de belangrijkste problemen weer: een groter risico op overstromingen en veranderingen in het stromingspatroon.

nut en noodzaak
storm 3
Waarom NU?

Uit voorzorg is het noodzakelijk om nu al rekening te houden met de mogelijkheid dat extreme klimaatscenario’s de komende decennia werkelijkheid worden. Dat zou kunnen betekenen dat de veiligheid van de Vlaamse kust sneller (als gevolg van een snellere zeespiegelstijging) en sterker (als gevolg van een hogere zeespiegel) onder druk komt te staan. De effecten van die snelle stijging worden ook alsmaar intenser voelbaar in het hinterland van de kust: de polders.

Door tijdig te starten met het onderzoek kunnen we geïntegreerde oplossingen uitwerken om de kust te beschermen. De maatregelen en oplossingen zullen daardoor meer doordacht zijn. Die aanpak biedt de kans om een strategie uit te werken die we stapsgewijs en op maat van de veranderende condities kunnen uitvoeren.

De bijhorende investeringen kunnen over de tijd gespreid worden en zullen in totaal lager zijn dan wanneer er op een later tijdstip noodgedwongen in veel sneller tempo aanpassingen aan de kustbescherming moeten gebeuren.

 

Andere overheidsplannen

Al in 2006 is de Vlaamse overheid een studie gestart om te onderzoeken hoe de Vlaamse kustzone tegen een zeer zware stormvloed beveiligd kan worden. Dit heeft in 2011 geresulteerd in het Masterplan Kustveiligheid (2011) met 2050 als tijdshorizon.


Parallel aan de ontwikkeling van het Masterplan Kustveiligheid werd in 2009 een innovatieve visie naar voor gebracht over de langetermijnontwikkeling van de Vlaamse kust, binnen de context van de klimaatwijziging. Vlaamse Baaien 2100 werd voorgesteld door een consortium van bedrijven uit de maritieme sector. Hierin wordt een flexibele aanpak voorgesteld, met een visie op lange termijn (2100), uitgewerkt in tien deelprojecten.

De ruimte van het Belgische deel van de Noordzee is schaars en het aantal claims hierop is zeer groot. Mariene ruimtelijke planning is er dan ook om deze diverse belangen te verzoenen. Het huidige marien ruimtelijk plan (2014) loopt voor een periode van 6 jaar. Tegen 2020 moet er dus een nieuw marien ruimtelijk plan zijn dat het ruimtegebruik in ons deel van de Noordzee plant tot 2026. Op 20 april 2018 werd het ontwerp marien ruimtelijk plan (MRP) goedgekeurd op de federale Ministerraad. Van 29 juni tot 28 september loopt hierover een openbaar onderzoek. Het ontwerp MRP geeft aan welke ruimtelijke zones in zee, tijdens de periode 2020-2026, kunnen gebruikt worden voor welke functies (oa zand- en grindwinning, hernieuwbare energie, kustverdediging, natuurbescherming,...).

Op vraag van de Vlaamse overheid is in het Marien Ruimtelijk Plan een onderzoekszone opgenomen voor de aanleg van een proefeiland ten oosten van de haven van Zeebrugge. Doel van het proefeiland is onderzoek te kunnen doen naar de effecten van een vooruitgeschoven zeewering. Meer informatie leest u in dit document:

pdf bestandVragen en Antwoorden proefeiland Knokke 20180727_web.pdf (239 kB)